Lo lắng là một phản ứng đối với những sự việc căng thẳng, đáng sợ hay mang tính đe dọa. Cảm giác lo âu của bộ não và cơ thể đóng vai trò như một cơ chế nhằm ngăn chặn những tổn hại về thể chất cũng như ý thức. Lo âu là một phần quan trọng của tiến hóa, nó cảnh báo chúng ta về các tình trạng nguy hiểm có khả năng tổn hại đến bản thân.
Lo âu làm thân thể giải phóng những hormone gây căng thẳng và tác động làm cơ thể có phản ứng chiến-hay-chạy. Phản ứng chiến-hay-chạy kích hoạt hệ tâm thần giao cảm, lúc ấy cơ thể sẽ chống lại hoặc chạy trốn khỏi những mối đe dọa. Lo lắng, tức giận hay các phản ứng khác bắt nguồn từ hạch hạnh nhân, một cụm hạt nhân hình quả hạch trong não bộ.
Khi lo âu thân thể sẽ có một số thay đổi mau chóng, có thể kể tới như: Lượng máu đến cơ tăng 300%, lượng nước bọt giảm, tiêu hóa chậm lại do máu được chuyển hết lên những cơ, đồng tử giãn ra để thu nhiều ánh sáng hơn, áp huyết tăng để phân phối năng lượng và oxy đến cho cơ bắp, thân thể giải phóng adrenaline để có thể di chuyển và não bộ suy nghĩ nhanh hơn, mồ hôi đổ nhiều để làm mát thân thể.
Mặc dầu sự lo âu đã từng bảo vệ tổ tông chúng ta khỏi các động vật săn mồi và nhiều rủi ro khác, trong cuộc sống ngày nay, sự lo lắng lại có trong công việc, căng thẳng gia đình và các tình huống nằm ngoài tầm kiểm soát của mỗi chúng ta. Lo lắng là phản ứng của cơ thể đối với những mối đe dọa thực sự hoặc do nghĩ đến, nhưng lúc trở thành bệnh mãn tính, nó lại có tác hại đến thần kinh và sinh lý con người. Hệ thống thần kinh trong trường hợp này bị kích động liên tiếp, dẫn tới rối loạn tiêu hóa, đứt quãng giấc ngủ, khó điều hòa xúc cảm và suy giảm hệ miễn nhiễm.
- Triệu chứng của lo lắng
Khi một người cảm thấy lo âu, họ sẽ phải chịu cất những giày vò cả về thể chất và tinh thần. Những triệu chứng của lo âu gây ra sự đau đớn và khổ sở có thể kể đến là: không thể tập trung, nâng cao nhận thức và cảnh giác không cần thiết, đưa ra các dự đoán bi quan, ăn không ngon, đổ mồ hôi, buồn nôn, không thể chìm vào giấc ngủ hoặc ngủ trở lại.
Lo âu dẫn đến tình trạng uống rượu, hút thuốc và sử dụng ma túy quá mức. Các triệu chứng của lo lắng làm người ta khổ sở tới mức ngay cả cảm giác sợ lo lắng cũng có thể kích thích những triệu chứng của lo âu. Một số người mắc chứng lo lắng có các triệu chứng như chóng mặt, căng cơ và tim đập nhanh, trong khi đấy các người khác lại dễ khóc và run rẩy. Thở nhanh và mạnh là một tín hiệu dễ thấy của sự lo âu, và nó có thể gây nên chóng mặt rồi bất tỉnh.
- Nguyên do gây lo lắng
Bất kể điều gì, từ nỗi sợ côn trùng hay việc nói trước đám đông, đều có thể gây ra lo âu. Một số tác nhân phổ biến nhất ấy là: những biến đổi trong cuộc sống như kết hôn hay ly dị, căng thẳng trong các mối quan hệ, đau buồn hoặc sợ mất mát, căng thẳng trong công việc, khó khăn về mặt tài chính, trải qua những điều trị y tế, khuyết tật về mặt thể chất, Tác dụng phụ của thuốc điều trị.
Sự căng thẳng về thể chất do một số bệnh, thiếu oxy lúc lên cao hay do hen suyễn và những bệnh về phổi cũng có thể gây ra lo âu. Các bệnh nan y và bệnh mãn tính cũng thường xuyên gây ra sự lo âu tột cùng. Lo âu cũng phổ thông ở những người bị trầm cảm và mắc các chứng bệnh về tâm thần khác như rối loạn lưỡng cực, rối loạn nhân cách ranh giới hay thần kinh phân liệt. Trong số những biểu lộ của rối loạn thần kinh, lo âu là yếu tố làm bệnh nhân khổ sở nhất.
- Mối quan hệ giữa lo lắng và giấc ngủ
Một trong các tác dụng phụ phổ thông nhất ở những người mắc chứng lo âu đó là việc không ngủ được. Thiếu ngủ ảnh hưởng tới việc điều khiển cảm xúc và chức năng tâm lý, gây ra hoặc làm trầm trọng hơn chứng lo âu. Một giấc ngủ không tốt có thể ảnh hưởng tới khả năng làm việc, học tập, tăng nguy cơ tai nạn xe cộ và tai nạn lao động.
Lo lắng khiến hệ thống tâm thần luôn duy trì ở hiện trạng kích hoạt, khiến cho thân thể khó có thể thư giãn được. Nồng độ hormone gây căng thẳng như cortisol và adrenaline tăng lên, nhịp tim và nhịp thở gấp gáp hơn và xuất hiện hiện tượng căng cơ. Những suy nghĩ dồn dập cũng phổ thông ở những người mắc chứng lo âu, khiến họ phải vật lộn để có thể ngủ và duy trì giấc ngủ của mình.
>>> Xem thêm: